Na podstawie „Satipatthana Sutta[1]”
Gdy Budda przebywał w kraju Kuru w mieście Kammasadhamma przedstawił mnichom bezpośrednią ścieżkę do nirwany, właśnie owe „Cztery podstawy uważności”.
I. Skupienie na ciele:
Świadomość oddechu
Świadomość ruchu
Świadomość informacji płynących przez zmysły
Świadomość istnienia narządów wewnętrznych]
Świadomość rozpadu ciała, świadomość pewnej śmierci.
II. Skupienie na uczuciach:
Świadomość bólu fizycznego i psychicznego
Świadomość przyjemności fizycznej i psychicznej
Świadomość braku bólu lub braku przyjemności
III. Skupienie na umyśle:
Świadomość namiętności lub jej braku
Świadomość niechęci lub jej braku
Świadomość ułudy lub jej braku
Świadomość skupienia
Świadomość rozproszenia
Świadomość istnienia umysłu
IV. Skupienie na kategoriach umysłowych
Świadomość pojawiania się pięciu przeszkód
1. Świadomość pożądania zmysłowego jego porzucenie i brak
2. Świadomość niechęci
3. Świadomość znużenia
4. Świadomość niepokoju
5. Świadomość zwątpienia
· Świadomość pięciu skupień lgnięcia
1. Świadomość formy, jej powstawanie i zanikanie
2. Świadomość uczucia
3. Świadomość postrzegania
4. Świadomość myśli
5. Postrzeganie świadomości
[1] Sutta inaczej sutra należy do literatury ustnej. Zanim zostały spisane przekazywano je poprzez recytacje stąd ich forma wierszowana z powtarzającymi się formułami mającymi ułatwiać zapamiętywanie.
Buddyzm w XXI wieku